دوره آموزش جامع طراحی Character در Blender
از یک حجم خام تا خلق یک شخصیت قوی که در ذهن‌ها باقی می‌ماند
جایی که ایده‌پردازی ذهنی با قدرت اجرا یکی می‌شود
طراحی یک Character سه‌بعدی حرفه‌ای، تنها به ساخت یک مدل زیبا محدود نمی‌شود. برای خلق یک شخصیت باورپذیر، لازم است فرم، Anatomy، Proportion، Sculpting، Modeling، Topology، Texturing و Hair به‌صورت یکپارچه در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
اگر تا امروز هنگام مشاهده یک Character سه‌بعدی حرفه‌ای از خود پرسیده‌اید:
چطور می‌توان چنین Characterی را از صفر ساخت؟
این دوره با هدف پاسخ دادن به همین سؤال طراحی شده است.
در این مسیر، تمامی مراحل حرفه‌ای و اصولی طراحی Character به سبک ترکیبی Realistic & Stylized در نرم‌افزار Blender بررسی می‌شود؛ از اولین مرحله شکل‌گیری فرم و Blocking گرفته تا Sculpting، Retopology، طراحی لباس، UV Unwrapping، Texturing و طراحی Hair و Eyebrow.
هدف این دوره صرفاً آموزش ساخت یک مدل مشخص نیست؛ بلکه ایجاد توانایی تحلیل، طراحی و ساخت Characterهایی است که بتوانند از یک ایده ذهنی به یک شخصیت سه‌بعدی کامل و باورپذیر تبدیل شوند.
اگر هدف شما صرفاً تبدیل شدن به یک 3D Modeler نیست و می‌خواهید توانایی خود را تا سطح یک Character Artist حرفه‌ای توسعه دهید، این دوره می‌تواند مسیر کامل و یکپارچه‌ای را در اختیار شما قرار دهد.

بخش اول
Sculpting یا همان حجاری در Blender
جایی که یاد می‌گیریم چگونه مثل یک هنرمند حرفه‌ای با فرم کار کنیم
نخستین مرحله دوره به یادگیری Sculpting در Blender اختصاص دارد؛ مرحله‌ای که پایه اصلی فرآیند طراحی Character در این دوره را شکل می‌دهد.
در این بخش، ابزارهای مختلف Sculpt در Blender، تنظیمات و Optionهای مربوط به آن‌ها و کاربرد هر Brush به‌صورت مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌شوند.
هدف تنها آشنایی با ابزارها نیست؛ بلکه شناخت رفتار هر Brush و درک این موضوع است که هر ابزار در چه شرایطی می‌تواند بهترین نتیجه را ایجاد کند.
با بررسی و تست ابزارهای مختلف، هنرجو با قدرت واقعی سیستم Sculpting آشنا می‌شود و یاد می‌گیرد چگونه از این ابزارها به شکل هدفمند و حرفه‌ای استفاده کند.
ساختار این بخش به‌گونه‌ای طراحی شده است که نیاز هنرجو به مراجعه هم‌زمان به آموزش‌های پراکنده برای یادگیری اصول اولیه Sculpting تا حد زیادی برطرف شود.
فرآیند آموزش نیز به‌صورت کاملاً مرحله‌به‌مرحله ارائه می‌شود تا حتی هنرجویانی که تجربه محدودی از Blender دارند، بتوانند در کنار یادگیری فرآیند Sculpting، با بخش‌های مختلف نرم‌افزار نیز آشنا شوند.
در نتیجه، این بخش علاوه بر ایجاد پایه‌ای قدرتمند برای Character Sculpting، امکان آشنایی عملی با Blender را نیز فراهم می‌کند؛ یک تیر و دو نشونه.

بخش دوم
Blocking Body؛ ساختن بدنی که قرار است شخصیت را حمل کند
از چند حجم ساده تا ساخت یک Base Body کامل
پس از آشنایی با اصول Sculpting، فرآیند ساخت بدن Character آغاز می‌شود.
در این مرحله، کار با چند حجم ساده شروع شده و به‌تدریج فرم، تناسبات و Anatomy بدن شکل می‌گیرد.
در فرآیند Blocking / Blockout، ابتدا ساختار کلی بدن ایجاد شده و سپس با تغییر فرم حجم‌های اولیه، اجزای مختلف بدن به یکدیگر متصل می‌شوند.
در این بخش، ساخت Base Body از ابتدا تا رسیدن به یک فرم کامل بررسی می‌شود.
یکی از موضوعات اصلی این مرحله، شناخت قوانین تناسبات بدن انسان است؛ زیرا برای رسیدن به یک Character باورپذیر، صرفاً ایجاد حجم‌های زیبا کافی نیست و هر بخش از بدن باید نسبت صحیحی با سایر قسمت‌ها داشته باشد.
در نتیجه، هنرجو یاد می‌گیرد چگونه از چند حجم ساده، یک ساختار کامل برای بدن Character ایجاد کند و در کنار آن، تناسبات، فرم و Anatomy انسانی را نیز در فرآیند طراحی در نظر بگیرد.

بخش سوم
Sculpting چهره
جایی که مدل تبدیل به شخصیت می‌شود
پس از ساخت بدن، یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین مراحل طراحی Character آغاز می‌شود: Face Sculpting.
چهره همان بخشی است که می‌تواند یک مدل سه‌بعدی را از یک فرم معمولی به یک شخصیت باورپذیر تبدیل کند.
بدن Character می‌تواند قدرتمند باشد، لباس می‌تواند جذاب باشد و Materialها می‌توانند واقع‌گرایانه باشند؛ اما این چهره است که بیشترین نقش را در انتقال هویت و شخصیت به مخاطب دارد.
در این بخش، با استفاده از ابزارهای Sculpting که در مراحل ابتدایی دوره به‌صورت کامل بررسی شده‌اند، اصول فرم، ساختار و تناسبات اجزای مختلف چهره به سبک ترکیبی Realistic & Stylized مورد بررسی قرار می‌گیرند.
فرآیند طراحی چهره به‌صورت مرحله‌به‌مرحله انجام می‌شود تا هنرجو علاوه بر یادگیری تکنیک‌های Sculpting، بتواند فرم‌های مختلف صورت را تحلیل کرده، اشتباهات خود را شناسایی و آن‌ها را اصلاح کند.
هدف نهایی این بخش، تبدیل یک مدل سه‌بعدی معمولی به یک Character دارای هویت و شخصیت است.

بخش سوم ـ قسمت اول
مدل‌سازی چشم‌ها؛ جزئیاتی که حس واقع‌گرایی را می‌سازند
گاهی تفاوت میان یک مدل خوب و یک مدل حرفه‌ای، در جزئیاتی قرار دارد که شاید مخاطب حتی نتواند دلیل آن را به‌صورت مستقیم تشخیص دهد.
یکی از همین جزئیات، ساختار صحیح چشم‌هاست.
در این بخش، Eye Modeling با تمرکز بر ایجاد ساختاری واقع‌گرایانه بررسی می‌شود تا چشم‌ها بتوانند نقش خود را در ایجاد حس عمق و باورپذیری Character ایفا کنند.

بخش سوم ـ قسمت دوم
ساختار داخلی دهان؛ جزئیاتی که Character را کامل می‌کنند
در ادامه، ساختار داخلی دهان و اجزای اصلی آن به‌صورت کامل Modeling می‌شوند.
در طراحی یک Character حرفه‌ای، حتی بخش‌هایی که ممکن است تنها در یک نمای خاص یا برای مدت کوتاهی دیده شوند نیز اهمیت دارند.
به همین دلیل، ساختار داخلی دهان و اجزای آن نیز به‌صورت اصولی طراحی می‌شوند تا Character از نظر ساختاری کامل باشد و در نماها و حالات مختلف، محدودیتی در نمایش اجزای داخلی آن وجود نداشته باشد.

بخش چهارم
Sculpting نیم‌تنه
جایی که Anatomy تبدیل به فرم می‌شود
پس از شکل‌گیری ساختار کلی بدن و چهره، فرآیند Sculpting دقیق‌تر Anatomy ادامه پیدا می‌کند.
در این بخش، Torso Sculpting با تمرکز بر فرم، ساختار و تناسبات عضلات نیم‌تنه انجام می‌شود.
هدف این بخش صرفاً حفظ کردن نام عضلات نیست؛ بلکه درک رابطه میان Anatomy، Form و Proportion است.
عضلات سینه، سرشانه و شکم با رویکرد Realistic & Stylized بررسی شده و سپس با استفاده از ابزارهای Sculpting، فرم آن‌ها ایجاد و به زبان بصری Stylized تبدیل می‌شود.
در ادامه، عضلات پشت، کمر و زیر بغل نیز بررسی می‌شوند و فرم و ساختار آن‌ها به Character اضافه می‌شود.
در این فرآیند، تلاش می‌شود جزئیات Anatomy به شکلی ایجاد شوند که در کنار حفظ منطق ساختار انسانی، ظاهر نهایی Character نیز دارای کیفیت و جذابیت بصری بالایی باشد.

بخش پنجم
Sculpting دست و بازوها
جایی که کوچک‌ترین اشتباه خودش را نشان می‌دهد
دست‌ها یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های Character Modeling هستند؛ زیرا کوچک‌ترین اشتباه در فرم، تناسب یا Anatomy آن‌ها می‌تواند کیفیت کلی Character را تحت تأثیر قرار دهد.
در این بخش، Hand & Arm Sculpting بررسی می‌شود و فرم بازو، ساعد، مچ، کف دست و انگشت‌ها به‌صورت مرحله‌به‌مرحله شکل می‌گیرند.
در این مرحله دیگر یک حجم ساده پاسخ‌گوی نیاز طراحی نیست و فرم باید منطق ساختاری داشته باشد.
فرم باید منطق داشته باشد.
به همین دلیل، عضلات مختلف دست و بازو و همچنین ساختار انگشت‌ها با توجه به Human Anatomy بررسی می‌شوند و در نهایت یک فرم Stylized حرفه‌ای، در عین حفظ اصول Anatomy انسانی، برای Character ایجاد می‌شود.

بخش ششم
Sculpting پا
ساختن پایه‌های یک Character قدرتمند
در ادامه فرآیند Sculpting، نوبت به طراحی و حجاری پاهای Character می‌رسد.
در این بخش، Anatomy قسمت‌های مختلف پا از جمله ران، زانو، ساق و عضلات پشت پا مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌شود.
هدف، رسیدن به فرم و تناسبی صحیح و اصولی است که در عین وفاداری به ساختار انسانی، ویژگی‌های Stylized مورد نظر Character را نیز حفظ کند.
در نتیجه این مرحله، ساختار پاها از نظر Anatomy و فرم تکمیل شده و با سایر قسمت‌های بدن هماهنگ می‌شود.

بخش هفتم
Retopology بدن Character
وقتی Sculpt باید به یک ساختار حرفه‌ای تبدیل شود
پس از تکمیل Sculpting بدن، Character از نظر فرم و Anatomy به مرحله قابل قبولی رسیده است؛ اما هنوز یک Mesh حرفه‌ای برای ادامه فرآیند تولید در اختیار نداریم.
در این مرحله، فرآیند Retopology آغاز می‌شود.
Retopology صرفاً به معنای کاهش تعداد Polygonها نیست؛ بلکه فرآیندی است که طی آن ساختار Mesh به شکلی اصولی و هدفمند بازسازی می‌شود.
در نتیجه، Topology باید علاوه بر حفظ فرم Character، برای مراحل بعدی مانند Deformation، Rigging و Animation نیز مناسب باشد.

بخش هفتم ـ قسمت اول
Edge Flow و رفتار بدن
یکی از مهم‌ترین موضوعات در Retopology، شناخت Edge Flow است.
بدن انسان در قسمت‌های مختلف رفتار متفاوتی دارد؛ برخی قسمت‌ها خم می‌شوند، برخی مفاصل حرکت می‌کنند و بعضی نواحی هنگام Animation دچار Deformation بیشتری می‌شوند.
به همین دلیل، Edge Flow باید بر اساس رفتار بدن طراحی شود.
در این بخش، نحوه قرارگیری Edgeها، مسیر حرکت آن‌ها، نقاط خم‌شونده و ارتباط Topology با فرم بدن بررسی می‌شود.
هدف این است که Mesh نهایی تنها برای مشاهده مناسب نباشد، بلکه از نظر ساختاری نیز بتواند در فرآیندهای بعدی عملکرد صحیحی داشته باشد.

بخش هفتم ـ قسمت دوم
Retopology قسمت‌های متحرک
در ادامه، ساختار Topology اجزای مختلف صورت و قسمت‌هایی که در هنگام Deformation تغییرات بیشتری خواهند داشت، بررسی می‌شود.
همچنین قسمت‌های تا‌شونده بدن مانند دست‌ها، انگشت‌ها و پاها به‌صورت اصولی Retopology می‌شوند.
در این فرآیند، چینش صحیح Polygonها با توجه به حرکت و Deformation هر قسمت انجام می‌شود.
هدف نهایی، آماده‌سازی Character برای مراحل Rigging و Animation است تا ساختار ایجادشده بتواند در آینده عملکرد مناسبی در هنگام حرکت داشته باشد.

بخش هشتم
طراحی لباس Character
وقتی Character شروع به پوشیدن هویت خودش می‌کند
پس از تکمیل ساختار بدن، نوبت به طراحی لباس Character می‌رسد.
لباس تنها یک سطح ساده روی بدن نیست؛ بلکه باید فرم، ساختار و رفتار قابل‌باوری داشته باشد.
در این بخش، طراحی لباس با استفاده از Modeling و ابزارهای Sculpting انجام می‌شود.
پس از ایجاد فرم اولیه لباس، فرآیند حجاری چین و چروک‌ها آغاز شده و الگوی Foldها و جزئیات پارچه بررسی می‌شوند.
هدف، ایجاد لباسی است که از یک مدل ساده فاصله گرفته و بتواند از نظر فرم و جزئیات، بخشی از هویت Character را شکل دهد.
در این مرحله، جزئیاتی بررسی می‌شوند که باعث می‌شوند لباس از یک سطح ساده به یک لباس باورپذیر و حرفه‌ای تبدیل شود.

بخش نهم
UV Unwrapping
آماده‌سازی Character برای مرحله Texturing
پس از آماده شدن Body Character و طراحی لباس، فرآیند آماده‌سازی مدل برای ایجاد ظاهر نهایی آغاز می‌شود.
یکی از مراحل مهم این فرآیند، UV Unwrapping است.
در این بخش، ابزارهای UV Unwrapping در Blender به‌صورت کامل بررسی می‌شوند و روش حرفه‌ای و اصولی ایجاد Mark Seam آموزش داده می‌شود.
سپس UV Unwrapping قسمت‌های مختلف Body Character و لباس انجام می‌شود تا مدل برای ورود به مرحله Texturing آماده باشد.
هدف این مرحله، ایجاد یک ساختار UV مناسب و قابل‌کنترل برای پیاده‌سازی دقیق Textureها در مراحل بعدی است.

بخش دهم
Texturing؛ جایی که ظاهر Character شکل می‌گیرد
یک بخش گسترده و البته یونیک
پس از تکمیل UV Unwrapping، فرآیند گسترده و مهم Texturing آغاز می‌شود.
در این بخش ابتدا وارد مرحله Vertex Paint می‌شویم و با Brushها، ابزارها و Optionهای مختلف این بخش آشنا می‌شویم.
همچنین نحوه ایجاد Vertex Attributeهای مختلف بررسی می‌شود تا بتوان از آن‌ها برای ترکیب تنالیته‌ها و جزئیات رنگی مختلف به شکل Hand Paint استفاده کرد.
یکی از اهداف اصلی این مرحله، ایجاد یک Skin حرفه‌ای و زنده برای Character است.
در ادامه، فرآیند Masking قسمت‌های مختلف Body Character بررسی می‌شود و نحوه ترکیب تنالیته‌های رنگی مختلف با قسمت‌های دیگر آموزش داده می‌شود.
به این ترتیب می‌توان از یک Skin ساده عبور کرد و به یک Skin حرفه‌ای‌تر، زنده‌تر و واقع‌گرایانه‌تر دست پیدا کرد.

بخش دهم ـ قسمت اول
Texture Paint؛ ساخت Texture اختصاصی
در ادامه فرآیند Texturing، تکنیک Texture Paint مورد بررسی قرار می‌گیرد.
در این مرحله، ابزارها و قابلیت‌های Texture Paint به‌صورت کاربردی استفاده می‌شوند تا بتوان Textureهای مورد نظر را به‌صورت دستی و کاملاً اختصاصی روی Body Character و لباس‌ها ایجاد کرد.
همچنین تکنیک Stencil و قابلیت کاربردی Texture Mask بررسی شده و تنظیمات مهم آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
هدف این بخش، ایجاد Textureهایی است که صرفاً به یک الگوی آماده وابسته نباشند و بتوانند مطابق با نیاز و طراحی Character ایجاد شوند.

بخش دهم ـ قسمت دوم
Baking و استخراج PBR Maps
در ادامه، فرآیند Baking Mapهای مختلف و مهم در فرآیند Texturing بررسی می‌شود.
در این مرحله، نحوه استخراج Mapهای مختلف PBR از جمله:
Ambient Occlusion، Curvature، Base Color، Specular، Subsurface Scattering و Normal Map
آموزش داده می‌شود.
این Mapها نقش مهمی در ایجاد یک فرآیند Texturing دقیق و حرفه‌ای دارند و می‌توانند اطلاعات مختلف سطح مدل را برای استفاده در Material نهایی در اختیار قرار دهند.
در نتیجه، Character برای ورود به مرحله Material Creation با اطلاعات سطحی دقیق‌تر و جزئیات بالاتر آماده خواهد شد.

بخش دهم ـ قسمت سوم
ساخت Material اختصاصی
در انتهای این بخش، فرآیند ساخت یک Material پرجزئیات و اختصاصی برای Character بررسی می‌شود.
در این مرحله، Nodeهای مهم و کاربردی مورد استفاده قرار می‌گیرند و نحوه ترکیب آن‌ها با Mapهای Bake شده آموزش داده می‌شود.
هدف، ایجاد یک Material با کیفیت است که بتواند اطلاعات استخراج‌شده از فرآیند Texturing را به شکلی صحیح در ظاهر نهایی Character نمایش دهد.
با ترکیب Nodeهای مختلف و PBR Maps، فرآیند Texturing وارد مرحله‌ای حرفه‌ای‌تر می‌شود و کنترل بیشتری روی ظاهر و کیفیت سطح Character ایجاد خواهد شد.

بخش یازدهم
Hair & Eyebrow
آخرین مرحله برای کامل شدن Character
در آخرین بخش آموزشی، فرآیند طراحی Hair & Eyebrow واقع‌گرایانه Character بررسی می‌شود.
در این مرحله، ابزارهای قدرتمند Blender در زمینه Hair مورد استفاده قرار می‌گیرند تا یک Hair Style اختصاصی و واقع‌گرایانه برای Character ایجاد شود.
فرآیند از ایجاد رویش دقیق و فرم اصلی Hair آغاز شده و سپس نحوه Styling و کنترل Shape اصلی موها بررسی می‌شود.
در ادامه، Modifierهای کاربردی و پراستفاده برای کنترل و تغییر جزئیات Hair Style مورد بررسی قرار می‌گیرند.
هدف این است که از یک Hair Style ابتدایی و کم‌جزئیات عبور کرده و به یک سیستم موی حرفه‌ای، پرجزئیات و اختصاصی برای Character برسیم.
همین فرآیند برای طراحی ابروها نیز در نظر گرفته می‌شود تا Hair و Eyebrow در کنار سایر اجزای Character بتوانند ظاهر نهایی آن را کامل کنند.

در نهایت…
یک حجم ساده می‌تواند فقط یک حجم ساده باقی بماند…
یا می‌تواند شروع یک شخصیت باشد.
در پایان این مسیر، نتیجه تنها یک مدل سه‌بعدی نخواهد بود.
آنچه در اختیار هنرجو قرار می‌گیرد، مجموعه‌ای از دانش و مهارت‌هایی است که امکان تبدیل یک ایده خام به یک Character کامل را فراهم می‌کند.
از یک Block ساده…
تا ساخت فرم و Anatomy.
از Sculpting چهره و بدن…
تا طراحی لباس.
از Retopology و ساخت Topology اصولی…
تا UV Unwrapping و Texturing.
از ساخت Skin و PBR Maps…
تا ایجاد Material.
و در نهایت از Hair و Eyebrow…
تا رسیدن به یک Character کامل و دارای هویت.
در انتهای این دوره، هنرجو یک حجم خام و یک ایده را در کنار دانش و توانایی لازم برای خلق یک Character با هویت منحصربه‌فرد در اختیار خواهد داشت.

من، پویان رئیسی، تا انتهای این مسیر همراه شما هستم
هدف این دوره صرفاً آموزش تعدادی ابزار یا Technique نیست.
هدف، شناخت فرآیند کامل طراحی Character و درک منطقی مراحلی است که یک ایده را به یک مدل سه‌بعدی حرفه‌ای تبدیل می‌کنند.
در این مسیر، هر مرحله بخشی از یک Workflow یکپارچه است؛ از Blocking و Sculpting گرفته تا Anatomy، Retopology، Modeling، Texturing و Hair.
نرم‌افزار در نهایت تنها یک ابزار است.
چیزی که یک Character Artist را از یک Modeler معمولی متمایز می‌کند، توانایی درک فرم، تحلیل ساختار، تصمیم‌گیری هنری و تبدیل یک ایده ذهنی به یک شخصیت واقعی است.

حالا نوبت توست
یک حجم ساده می‌تواند فقط یک حجم ساده باقی بماند…
یا می‌تواند شروع یک شخصیت باشد.
شخصیتی که طراحی می‌شود.
شخصیتی که فرم می‌گیرد.
شخصیتی که Anatomy پیدا می‌کند.
شخصیتی که لباس می‌پوشد.
شخصیتی که هویت پیدا می‌کند.
مسیر از یک Block ساده آغاز می‌شود؛ اما نتیجه می‌تواند خلق شخصیتی باشد که کاملاً متعلق به ایده و نگاه هنری شماست.
در این مسیر باید ساخت، اصلاح کرد، اشتباه کرد و دوباره ساخت؛ تا جایی که چیزی که ابتدا فقط در ذهن وجود داشت، به یک Character سه‌بعدی واقعی و حرفه‌ای تبدیل شود.
خلق یک Character فقط ساختن یک مدل نیست؛ ساختن یک هویت است.
و حالا نوبت شماست که آن را خلق کنید.